નીચેના વિધાનો ધ્યાન લો: 1. સોશિયલ મીડિયાની કામગીરી માટે વહેલતી માલજુ કંટ્રીય ગુણ મનુષ્યમાં ધરા પૂર્વ પદવાયમાન આવે છે, જ તેના સંકલન માટે નિયમો અને નિયમોનો પાળ કરવો છે. 2. માહિતી અને પ્રસારણ મનુષ્ય અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન અને માહિતી ટેક્નોલોજી મનુષ્ય સોશિયલ મીડિયા કામગીરીનું સંકલન કરે છે. તેથી તેના સંકલન માટે કાર્યરત અને કાયમી માર્ગદર્શિકા બનાવે છે. ઉપર પેથી કયું/યા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે?
Asked in GPSC Deputy Director of Information, Class-1 and Assistant Director of Information (Journalism), Class-2 2026
Show answer
Answer: C. 1 અને 2 બંને
More GPSC Prelims previous year questions questions
- જાહેરાત (Advertising) અને જનસંપર્ક (Public Relations) વચ્ચેના તફાવત વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. જાહેરાત વ્યક્તિ અને મુખ્યમંત્રી છે જોના માટે સીધું જ નાણાકીય યુદ્ધવું (Paid) કરવાયું આવે છે, જ્યારે જનસંપર્ક માટે સમાન્ય રીતે સીધું યુદ્ધવું કરવાયું આવતું નથી. 2. જાહેરાત હંમેશા પ્રત્યક્ષ અને સ્પષ્ટ હોય છે, જોને જોતા જ લોકી તરત સમજ જાય છે કે આ દીની જાહેરાત છે અને તે કરી રહ્યું છે. 3. જનસંપર્ક (PR) વ્યક્તિ અને યાત્રાનું અને પરોક્ષ (Indirect) પ્રકિયા છે, જેમ લોકી તરત જ સમજ શકતા નથી કે આ જનસંપર્ક કરી રહ્યું છે. 4. જાહેરાત અને જનસંપર્ક વ્યક્તિ રેડિયો કે ટેલિવિઝનની જેમ 'સમૂહ માધ્યમો' (Mass Media) છે, નહીં કે ગાથકી સુધી પહોંચવા માટે તકનીકી. ઉપર પેથી કયા વિધાનો સાચા છે?
- નીચેના વિધાનો ધ્યાન લો: 1. સોશિયલ મીડિયાનું કાર્ય માહિતી ટેક્નોલોજી (મધ્યસ્થી માર્ગદર્શિકા અને ડિજિટલ મીડિયા એથિક્સ કોડ) નિયમો, 2025 દ્વારા પૂરા પદવાયમાન આવેલ માધ્યમ દ્વારા સંચાલિત થાય છે. 2. માહિતી ટેક્નોલોજી એક્ટ, 2000, સાયબર પ્રવૃત્તિ, ટેલિકોમ્યુનિકેશન વાલિશ્ય અને ડિજિટલ હસ્તાક્ષરી સહિત વ્યવહાર કરવા માટે એક મુખ્ય માલજુ છે. ઉપર પેથી કયું/યા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે?
- અભ્યારો અને પ્રકાશી માટે અક્ષલીલતા (Obscenity) તથા સામાનિક મુખ્યના જાહેરની અંગીના નિયમો વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. અભ્યારોની છાપણી કીછ તસવીર અક્ષલીલ છે કે નહીં, તે નક્કી કરવા માટે તે ફક્ત પિસા કમાવવાના હેતુથી છાપવામાં આવી છે કે સમાજ સુધારાયા કે કલાના હેતુશી, તે તપાસવું જરૂરી છે. 2. કલાકારોને પોતાની કલા રજૂ કરવાની આઝાદી છે, પરંતુ અભ્યારોના પાણા વેચાણ માટે બિઝનસ કલાના પ્રદર્શન માટે હંમેશા યોગ્ય જગ્યા ગોઠવાય નહીં. 3. વિડિઓક્રાશ અને ટેલિવિઝનના કારણે મીડિયાના સામાનિક મુખ્ય બાજુ પર રાખીને ગમે તે પ્રકરણી સમાગમ પિરસવાનું સંપૂર્ણ હક મળે છે. 4. અભ્યારોની વાચકના અંગત પ્રકિરણ જેવા અપાતી કોલમ (Columns) અને સીરિયલ ને લઆવી જોઈએ કે જેઈર નેટિકાનું અપમાન કરે અથવા સમાજ પર બરાબર અસર પાડે. ઉપર પેથી કયા વિધાનો સાચા છે?
- નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. સમાચાર સામગ્રી ધરાવતા મુદ્રિત પ્રકાશનોની નોંધણી પ્રેસ રજિસ્ટ્રાર જનરલ ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા કરવામાં આવે છે. તે વાર્ષિક ધોરણે તેમના circulationની પણ દેખરેખ રાખે છે. 2. પ્રેસ કાઉન્સિલ ઓફ ઈન્ડિયાને સમાચાર સામગ્રી ધરાવતા અખબારો અને સામયિકોની નોંધણી કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- કોમી રમખાણો અથવા સામાજિક વિવાદોના કવરેજ દરમિયાન અખબારો અને પત્રકારોએ પાળવાની સાવચેતીઓ વિશે નીચેનાં વિધાનો તપાસો: 1. ઘટનાનું રિપોર્ટિંગ એવી રીતે કરવું જોઈએ કે જેથી કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવતી સરકારી મશીનરીમાં લોકોનો વિશ્વાસ ઓછો ન થાય. 2. ભડકાવનારા હેડલાઇન્સ (Provocative headlines) ટાળવા જોઈએ અને સમાચાર ફક્ત સાબિત થયેલા તથ્યોના આધારે જ આપવા જોઈએ. 3. પત્રકારોનું લખાણ ફક્ત તેમની અંગત લાગણીઓનું પ્રતિબિંબ નથી, પરંતુ તે સમાજની લાગણીઓને ઘડવાનું કામ કરે છે, તેથી તેમણે સંયમ જાળવવો અનિવાર્ય છે. ઉપર પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?
- નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય વિવિધ કાયદાકીય અને કાનૂની જોગવાઈઓ દ્વારા ન્યૂઝ ચેનલો, OTT અને ડિજિટલ મીડિયાનું નિરીક્ષણ અને નિયમન કરે છે. 2. કેન્દ્ર સરકારનો કર્મચારી અને તાલીમ વિભાગ સોશિયલ મીડિયા પર કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓની પ્રવૃત્તિ સંબંધે નીતિઓ બનાવે છે. તે સેવા નિયમોના પાલન, ગુપ્તતા અને સરકારની પ્રતિષ્ઠાના રક્ષણ સાથે સંબંધિત છે. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- કટોકટી કે કોમી સંઘર્ષના સમયે પત્રકારત્વમાં 'તથ્યો' (Facts) અને 'અભિપ્રાય' (Opinion) વચ્ચેના તફાવત અંગે નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. ઘટનાના તથ્યોને કોઈપણ પ્રકારના ફેરફાર વગર સરળ અને સચોટ રીતે રજૂ કરવા એ પત્રકારની ભવિષ્યના ઇતિહાસ પ્રત્યેની ફરજ છે. 2. અભિપ્રાય આપતા લેખો (Opinion articles) લખતી વખતે લેખકે પોતાના અંગત પૂર્વગ્રહો અથવા પસંદગીઓને આધારે વિશ્લેષણ કરવાની છૂટ છે. 3. લોકશાહીમાં નાગરિકોની વાણી સ્વાતંત્ર્ય અને મીડિયાની સામાજિક જવાબદારી વચ્ચે સંતુલન જાળવવું એ ભારતીય પ્રેસની ફરજ છે. 4. કોમી રમખાણો જેવી સ્થિતિમાં મીડિયા દ્વારા શાંતિને નુકસાન પહોંચાડવાનું કાર્ય પરોક્ષ રીતે 'રાષ્ટ્રવિરોધી' (Anti-national) કૃત્ય ગણાઈ શકે છે. ઉપર પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?
- કોમ્યુનિટી રેડિયો વિશે નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. વ્યાપારી દ્રષ્ટિએ કોમ્યુનિટી રેડિયો સેવા એફએમ રેડિયોથી વિપરીત છે. જાહેરાત દ્વારા થતી મર્યાદિત આવકનો ઉપયોગ ફક્ત સંચાલન ખર્ચ માટે જ થઈ શકે છે. 2. કોઈપણ કોમ્યુનિટી રેડિયો સેવાનો વિસ્તાર મર્યાદિત હોય છે અને તે ચોક્કસ પ્રસારણ ક્ષેત્રમાં રહેતા લક્ષિત શ્રોતાઓ પૂરતો હોય છે. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?