નીચે આપેલા વિષયોમાંથી કયા વિષય પરના અહેવાલ વિકાસલક્ષી પત્રકારત્વ ન ગણાય? 1. આરોગ્યકેન્દ્રમાં ડોક્ટરનો અભાવ 2. બોર્ડની પરીક્ષાનું પરિણામ 3. નવી સુપરફાસ્ટ ટ્રેનનો આરંભ 4. બહેનોના જૂથે આરંભેલી રોજગાર-પ્રવૃત્તિ નીચેનામાંથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.
Asked in GPSC Deputy Director of Information, Class-1 and Assistant Director of Information (Journalism), Class-2 2026
Show answer
Answer: C. ફક્ત 2 અને 3
More GPSC Prelims previous year questions questions
- નીચે આપેલા હેતુઓમાંથી વિકાસલક્ષી પત્રકારત્વના મુખ્ય હેતુ કયા છે? 1. સમાજને આર્થિક રીતે પગભર કરવો 2. લોકોના જીવનમાં બનતી આશ્ચર્યજનક હકીકતોને રજૂ કરવી 3. વહીવટી તંત્રની મર્યાદાઓ પ્રત્યે ધ્યાન દોરી તેનો નીવેડો આણવા દબાણ ઊભું કરવું 4. મુખ્ય ધારામાં ભાગ્યે જ સ્થાન પામતી જમીની હકીકતોને ઉજાગર કરવી નીચેનામાંથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.
- નીચે આપેલાં પરિબળોમાંથી કયાં પરિબળ વિકાસલક્ષી પત્રકારત્વ ખેડવા માટે અત્યંત જરૂરી છે? 1. મોટી સંસ્થાનો સાથ 2. સ્થાનિક વહીવટી તંત્રનો સહકાર 3. અભ્યાસવૃત્તિ 4. સ્થાનિક ભાષાની જાણકારી નીચેનામાંથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.
- ફીચર ફિલ્મ લેખનના પ્રારંભિક તબક્કાઓ અને 'કથા-વિચાર' (Story Idea) ના સંદર્ભમાં નીચેનાં વિધાનો તપાસો. 1. 'કથા-વિચાર' (Theme/Idea) એ ફિલ્મનું બીજ છે, જે સામાન્ય રીતે પાંચ-દસ પેજનું વિસ્તૃત લખાણ હોય છે અને તેમાં ટેકનિકલ પાસાઓની ઊંડી ચર્ચા હોય છે. 2. ફિલ્મ લેખન એ એક સર્જન પ્રક્રિયા છે, જેમાં સૈદ્ધાંતિક જ્ઞાન કરતા વ્યવહારિક દક્ષતા અને માધ્યમના તત્વોની સમજ વધુ અનિવાર્ય છે. 3. હિન્દી સિનેમામાં 'કિસ્મત', 'શોલે' અને 'મધર ઇન્ડિયા' જેવી ફિલ્મોએ થીમ અને કન્ટેન્ટના સંદર્ભમાં ઐતિહાસિક 'ટ્રેન્ડ સેટર' તરીકેની ભૂમિકા ભજવી છે. 4. ફિલ્મ ક્ષેત્રે 'ફ્રેશ આઈડિયા' (નવા વિચારો) ની સતત જરૂરિયાત હોવાથી લેખક પાસે વિવિધ ભાષાઓના પુસ્તકો અને ફિલ્મોના અધ્યયનનો વ્યાપક અનુભવ હોવો જરૂરી છે. ઉપર પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?
- સ્ટોરી બોર્ડ બનાવવાની કામગીરી નિર્માણના કયા તબક્કે આવે છે?
- નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. ભારતના પ્રથમ સમાચારપત્ર 'બંગાલ ગેઝેટ' (Bengal Gazette)ના પ્રકાશક જેમ્સ ઓગસ્ટસ હિક્કીએ 1777માં મુંબઈમાં પ્રિન્ટિંગ પ્રેસની સ્થાપના કરી હતી. 2. પુસ્તકના કોપીરાઈટ પેજ પર અંકો દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલી "પ્રિન્ટર્સ કી" (Printer's Key) જણાવે છે કે આ પુસ્તકનું કેટલામું મુદ્રણ છે. જો અંકો 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 તરીકે લખેલા હોય, તો આ શ્રેણીનો પ્રથમ અંક '1' દર્શાવે છે કે આ પ્રથમ મુદ્રણ છે. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- 'વિકસિત કથા' (Developed Story) અને 'પટકથા' (Screenplay) લેખનના તબક્કાઓ વિશે નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. વિકસિત કથાના તબક્કે જ લેખક ફિલ્મમાં ગીત, નૃત્ય, એક્શન અને ઉપકથાઓ (Sub- plots) ના સ્થાન અને પ્રમાણને સુનિશ્ચિત કરે છે. 2. એક આદર્શ અને પ્રભાવશાળી પટકથા સામાન્ય રીતે 50 થી 80 દ્રશ્યો (Scenes) ની વચ્ચે લખાય છે, જે અઢી કલાકની ફિલ્મની લંબાઈ માટે યોગ્ય ગણાય છે. 3. પટકથા લેખનનો મુખ્ય અર્થ 'દ્રશ્યોનો ક્રમ નિર્ધારિત કરવો' (Sequence of scenes) એવો થાય છે, જે વિકસિત કથા માટે સંદર્ભ ગ્રંથ તરીકે કાર્ય કરે છે. 4. 'વિકસિત કથા' એ પટકથાનું એવું સ્વરૂપ છે જેમાં દ્રશ્યોનું વિભાજન, તકનીકી નિર્દેશો અને સંવાદોનો વિગતવાર સમાવેશ કરવામાં આવે છે. ઉપર પૈકી ક્યાં વિધાનો સાચાં છે?
- મિડીયમ શૉટ લેવાનો હેતુ શો હોય છે?
- પુસ્તકો વિશે નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. ઇન્ટરનેશનલ સ્ટાન્ડર્ડ બુક નંબર (ISBN) એ આઠ અથવા તેર અંકોનો મશીન દ્વારા વાંચી શકાય તેવો ઓળખકર્તા (identifier) છે, જેનો ઉપયોગ પુસ્તક ઉદ્યોગના વિવિધ હિસ્સેદારો દ્વારા કરવામાં આવે છે. 2. વિશેષ આવૃત્તિ પુસ્તકો એટલે હસ્તાક્ષર કરેલી નકલો, મર્યાદિત સંખ્યામાં છાપવામાં આવેલી નકલો, સચિત્ર અથવા સ્મૃતિરૂપે બહાર પાડવામાં આવેલી આવૃત્તિઓ. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?