લોક પ્રશાસનની 'પ્રકૃતિ' (Nature) અંગેના વિવિધ દ્રષ્ટિકોણો સંદર્ભે નીચેના વિધાનો તપાસો: (1) 'ઇન્ટિગ્રેટેડ દ્રષ્ટિકોણ' (Integral View) મુજબ પ્રશાસનમાં મત નિષ્ઠા દેખારા દ્વારા અધિકારીઓનો જ સમાવેશ થાય છે. (2) 'મેનેજરિયલ દ્રષ્ટિકોણ' (Managerial View) મુજબ વહીવટી કાર્યક્રમો મંડિને પતાવા સુધીની તમામ પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે. (3) લ્યુથર ગુલિક 'POSDCORB' દ્વારા લોક પ્રશાસનમાં મેક નિષ્ઠિત કાર્યક્રમો બનાવે છે. (4) આધુનિક લોક પ્રશાસન 'ગુલા' અને 'વિશ્વન' બંનેનું મિશ્રણ માનવામાં આવે છે. (5) લોક પ્રશાસન હંમેશા રાજકીય સંદર્ભમાં કાર્ય કરે છે, જેથી તે માત્રગી પ્રશાસનની અલગ પાડે છે. આપતક પેડા દ્વારા વિધાનો સાચા છે?
Asked in GPSC Gujarat Educational Service, Class-2, (Administrative Branch) 2026
Show answer
Answer: A. માત્ર (3), (8) અને (4)
More GPSC Prelims previous year questions questions
- 'POSDCORB' યાદી... (A) Planning – Operating – Selecting – Directing – Communicating – Responding – Behaving (B) Planning – Organising – Supporting – Directing – Communicating – Restructuring – Budgeting (C) Planning – Operating – Supervising – Directing – Coordinating – Restructuring – Budgeting (D) Planning – Organising – Staffing – Directing – Coordinating – Reporting – Budgeting
- લોક પ્રશાસનમાં 'અકાઉન્ટેબિલિટી' (Accountability) ના પ્રકરે અને તેના સાધનો બાબતે નીચેના વિધાનો વિચારો: (1) સંસદીય પ્રશ્નોરી તે વહીવત પરનું 'અધિક' અકાઉન્ટેબિલિટી છે. (2) વહીવટી પદાનુક્રમ (Hierarchy) માં 'આંતરિક' અકાઉન્ટેબિલિટી સુનિશ્ચિત કરે છે. (3) ન્યાયિક પુનઆવલોકન (Judicial Review) તે વહીવટી તંત્રની સ્વતંત્રતાથી પર અંશે રક્ષણવાન સ્થાપન છે. (4) સોશિયલ ઓડિટ તે નાશકીય પાસું યાકે છે, વહીવટી નહી. સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
- 'પારદર્શિતા' (Transparency) અને 'માહિતીનો અધિકાર' (RTI) વર્ચેના વહીવટી સંબંધ અંગે કયું વિધાન સૌથી સરળ છે? (A) પારદર્શિતા મર્યાદિત બધી જ સરકારી જાહેર જાહેર જનતા માટે મુક્તલી મુક્ત હેવી, જ્યારે ગોપનીયતાનો લાંગ થયો તો પાછું યાતે. (B) RTI એ પારદર્શિતા લાવવાનું એક સાધન છે, જેમાંથી વહીવટમ બહુઆર દરે છે અને નાગરિકોને સંગઠિત કરી વડે છે. (C) વહીવટમ પારદર્શિતા રાખવાની સરકારની કાયદેસરતા હંમેશા દરે છે. (D) પારદર્શિતા માત્ર નાશકીય અને વાંતનિક બાબતો પૂર્તિ જ મહત્ત્વપૂર્ણ હેવું જોઈએ.
- એક જિલ્લામ સરકારી યોજનાઓ લાભ પાત્ર લાભાર્થીઓને મળતો નથી તેવી ફરિયાદ મળે છે. તપાસમાં જાણવા મળે છે અધિકારીઓ માહિતી છુપાવે છે. આથી લોક પ્રશાસનના કયા સિધ્ધાંતો લંગ થયા ગયા? (A) વહીવટી સ્વતંત્રતા અને અકાઉન્ટેબિલિટીની અછત (B) પદાનુક્રમો સિધ્ધાંત અને ક્રિટિકમ (C) પારદર્શિતા અને અકાઉન્ટેબિલિટી (D) સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ
- લોક પ્રશાસનની 'પ્રકૃતિ' મા 'વૈજ્ઞાનિક પ્રબંધ' (Scientific Management) ના પ્રવર્તક કોણ છે? (A) મેક્સ વેબર (B) ફ્રે. ડબ્લ્યુ. ટેલર (C) હેનરી ફાયોલ (D) હર્બર્ટ સાયમન
- વિધાન (A): લોક પ્રશાસનમાં વહીવટી નીતિશાસ્ત્ર (Ethics) અભિવર્થ છે. કારણ (R): કારણ છે વહીવટી અધિકારીઓ પાસે રહેલી સત્તાનો દુરુપયોગ રોકવા માટે માત્ર કાયદા પૂરતા નથી, એન્ટિશિક નૈતિક અંકુશ જરૂરી છે. સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
- 'માનવ સંબંધો અભિગમ' (Human Relations Approach) લોક પ્રશાસનમાં કોણે લાવ્યો?
- એક શાળા મુલાકાત દરમિયાન વેક મધ્યમિક શાળાના શિક્ષક જણાવે છે કે પ્રશ્નો એના ઇનલેક્ટિવિધિઓને જગાડવા સક્ષમજણી મજબૂત થઈ છે અને તે આપમાનજનક સંભાવનાઓ ટાળવા માંગે છે, જોના કારણે વર્ગમાં તાલીમવાન વાતાવરણ રહે છે. શિક્ષવર્ષના વિશકલ્પના કયા પાસાને અથવા વર્તુષક સુધારી જોઈએ શકાય છે?