લોકશાહી સમાજમાં જનસંપર્ક (PR) ના બદલાતા સ્વરૂપ વિશે નીચેનાં વિધાનો તપાસો: 1. આજના સમયમાં રાજા કે ઉદ્યોગપતિનો આદેશ આપોઆપ કાયદો બની જતો નથી, પરંતુ કોઈ પણ નિર્ણય માટે લોકોની સ્વીકૃતિ મેળવવી અનિવાર્ય છે. 2. આઈવી લી (Ivy Lee)ના મતે, આધુનિક યુગમાં રાજાઓના દૈવી અધિકારને બદલે 'જનસમૂહના દૈવી અધિકાર' (Divine right of the multitude) એ સ્થાન લીધું છે. 3. કોઈપણ સંસ્થા પાસે જનસંપર્ક હોવો કે ન હોવો એ તેની પોતાની મરજી પર નિર્ભર છે; સંસ્થા ધારે તો જનસંપર્ક વગર પણ કાર્ય કરી શકે છે. 4. સંસ્થાના નિર્ણયો હવે ફક્ત આર્થિક નફા પર નહીં, પરંતુ જનમત (Public Opinion) માં આવતા ફેરફારોના પ્રતિસાદ પર આધારિત હોવા જોઈએ. ઉપર પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?
Asked in GPSC Deputy Director of Information, Class-1 and Assistant Director of Information (Journalism), Class-2 2026
Show answer
Answer: C. ફક્ત 1, 2 અને 4
More GPSC Prelims previous year questions questions
- નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. 'ધ બોયઝ ઓન ધ બસ' નામનું પુસ્તક એક બિન-કાલ્પનિક વૃતાંત, અમેરિકન પત્રકાર તિમોથી ક્રોસ દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું. 2. 'ધ બોયઝ ઓન ધ બસ' પુસ્તક પ્રખ્યાત સંપાદક એસ નિહાલ સિંહ દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- કોર્પોરેટ જવાબદારી અને સામાજિક અપેક્ષાઓ વિશે નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. લોકો હવે ફક્ત પ્રોડક્ટ કેટલી ઝડપથી કામ કરે છે તેમાં જ રસ ધરાવતા નથી, પરંતુ તે કેવી રીતે બની છે અને તેની સામાજિક અસર શું છે તે પણ જાણવા માંગે છે. 2. ઉદ્યોગોએ જનસંપર્કની શરૂઆત સમાજ કલ્યાણના ઉમદા હેતુથી કરી હતી, નહીં કે પોતાની અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવાની વૃત્તિથી. 3. 'કોર્પોરેટ સોશિયલ રિસ્પોન્સિબિલિટી' હેઠળ કંપનીઓએ કાયદાકીય અમલવારી પહેલાં જ પોતે ઉચ્ચ ધોરણો જાળવવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. 4. જો કોઈ સંસ્થા સમાજની બધી અપેક્ષાઓ પૂરી ન કરી શકે, તો તેણે ઓછામાં ઓછું તેનું કારણ (Explain why) આપવું જોઈએ. ઉપર પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?
- નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. 'બિયોન્ડ ધ લાઇન્સ':એક આત્મકથા' પુસ્તક ભૂતપૂર્વ સંપાદક કુલદીપ નાયર દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું. 2. 'હાઉ પ્રાઇમ મિનિસ્ટર્સ ડિસાઇડ' પુસ્તક પત્રકાર કુમી કપૂર દ્વારા લખાયું હતું. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- પત્રકારત્વ અને વ્યવસાયમાં 'પ્રતિષ્ઠા' (Reputation) અને જનસંપર્કના કાર્યો વિશે નીચેનાં વિધાનો તપાસો: 1. જનસંપર્ક એ તમારી પ્રતિષ્ઠા વિશે છે—તમે જે કરો છો, તમે જે કહો છો અને બીજા તમારા વિશે શું કહે છે તેનું પરિણામ છે. 2. આજના સ્પર્ધાત્મક યુગમાં જ્યારે પ્રોડક્ટ્સમાં બહુ તફાવત નથી હોતો, ત્યારે લોકોનો દ્રષ્ટિકોણ અને વલણ જ કંપનીને સ્પર્ધામાં આગળ રાખે છે. 3. જનસંપર્કનું કાર્ય ફક્ત સંસ્થાની વાર્તા કહેવાનું છે, તે સંસ્થાના આંતરિક કાર્યને સુધારવામાં કોઈ મદદ કરતું નથી. 4. આઝાદી પછીના ભારતમાં સામાન્ય માણસને મળેલી સત્તા અને સ્થાનને કારણે જનસંપર્કનો વિકાસ ઝડપથી થયો છે. ઉપર પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?
- નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. ભારતના એક અગ્રણી અંગ્રેજી અખબાર 'હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સ'ને સૌથી જૂનું અખબાર હોવાથી તિરસ્કારપૂર્વક 'ઓલ્ડ લેડી ઓફ બોરીબંદર' કહેવામાં આવતું હતું. 2. 'ટાઈમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા'ને સૌથી જૂનું અખબાર હોવાને કારણે 'ઓલ્ડ લેડી ઓફ બોરીબંદર' કહેવામાં આવતું હતું. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- ન્યૂઝ કોન્ફરન્સ (પ્રેસ કોન્ફરન્સ) ના આયોજન અને તેની લાક્ષણિકતાઓ વિશે નીચેનાં વિધાનો તપાસો: 1. પ્રેસ કોન્ફરન્સ એ સંસ્થાને ટેકનિકલ અથવા વિવાદાસ્પદ માહિતી રૂબરૂમાં સમજાવવાની તક આપે છે, જે ફક્ત પ્રેસ રિલીઝ દ્વારા શક્ય ન પણ હોય. 2. પ્રેસ કોન્ફરન્સનો એક ફાયદો એ છે કે વક્તા (Speaker) પોતાની મરજી મુજબના પત્રકારોને જ આમંત્રિત કરીને માહિતીના પ્રસાર પર નિયંત્રણ રાખી શકે છે. 3. પત્રકારોના અણગમતા કે ઉશ્કેરણીજનક પ્રશ્નોના જવાબમાં જો મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી (CEO) ગુસ્સે થઈ જાય, તો તેનાથી સંસ્થાની છબી વધુ સુધરે છે. 4. સફળ પ્રેસ કોન્ફરન્સ માટે સંભવિત પ્રશ્નોનું અગાઉથી અનુમાન લગાવીને તેની તૈયારી (Rehearsal) કરવી અનિવાર્ય છે. ઉપર પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?
- નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. 1975ની આંતરિક કટોકટી દરમિયાન ભારતમાં બીબીસીના વડા માર્ક ટુલીને દેશમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતા. 2. ભારત સરકાર દ્વારા માર્ક ટુલીને પદ્મ વિભૂષણ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- 'માધ્યમ (Medium) એ સંદેશ છે. આપણે ભવિષ્યને રીઅર-વ્યુ મિરર દ્વારા જોઈએ છીએ.' નીચેનામાંથી કોણે આ અવલોકન કર્યું?