નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. તપાસાત્મક પત્રકારત્વ(Investigating journalism)એટલે એવી બાબતોને બહાર લાવવી, જે કાં તો સત્તા પર રહેલી કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા જાણીજોઈને છુપાવવામાં આવી હોય, અથવા અકસ્માતે તથ્યોના પહાડ પાછળ દટાઈ ગઈ હોય. 2. પત્રકારો સામેની હિંસા એ રાષ્ટ્રીય સ્તરે પત્રકાર-વિશિષ્ટ કાયદા હેઠળ એક cognizable offence છે. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
Asked in GPSC Deputy Director of Information, Class-1 and Assistant Director of Information (Journalism), Class-2 2026
Show answer
Answer: A. ફક્ત 1
This previous-year question came without the commission's answer key; the answer was checked by AI. Always confirm with the official key.
More GPSC Prelims previous year questions questions
- હાઉસ જર્નલના વિષયવસ્તુ અને તેની સફળતાના પરિબળો વિશે નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. સંસ્થા જે ક્ષેત્રમાં કાર્યરત હોય તે ક્ષેત્રના અભ્યાસપૂર્ણ લેખો અને સંશોધનોનો સમાવેશ તેમાં થઈ શકે છે. 2. હાઉસ જર્નલની સફળતા માટે સંસ્થાના ધ્યેયો (Objectives) સ્પષ્ટ હોવા અનિવાર્ય છે. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- જનસંપર્કના સાધન તરીકે 'દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય માધ્યમો' વિશે નીચેનાં વિધાનો તપાસો: 1. ફિલ્મની સફળતાનો મુખ્ય આધાર તેની પટકથા (Script) પર હોય છે, જેમાં સંસ્થાની તમામ વિગતોને બદલે કોઈ એક મુખ્ય વિચારને ઉપસાવવો જોઈએ. 2. ટેલિવિઝનનો ઉપયોગ માત્ર મનોરંજન માટે જ નહીં, પરંતુ બેંકો, વીમા અને સામાજિક જાગૃતિના કાર્યો માટે પણ થઈ શકે છે. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. પીળું પત્રકારત્વ અને તપાસાત્મક પત્રકારત્વ એ અર્થમાં સમાન છે કે તે બંને પત્રકારત્વના જ સ્વરૂપો છે. જોકે, તેમના ઉદ્દેશ્યો, નૈતિકતા અને અસરોના સંદર્ભમાં તેઓ એકબીજાથી તદ્દન અલગ છે. 2. ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટિગેટિવ જર્નાલિઝમ નેટવર્ક (GIJN) એ વિશ્વમાં ભ્રષ્ટ પ્રથાઓને ખુલ્લી પાડવા માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘ (UNO)ના નેજા હેઠળ કામ કરતી એક આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થા છે. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- જનસંપર્કની પ્રવૃત્તિ તરીકે 'પ્રદર્શન-નિર્દેશનો'ના આયોજન અને તેના સ્વરૂપ વિશે નીચેનાં વિધાનો તપાસો: 1. સંસ્થાના પ્રવેશ હોલમાં દીવાલો ઉપર ચિત્રો કે તસ્વીરો દ્વારા સંસ્થાનો ઇતિહાસ અને તેના વિકાસની શ્રેણીનો ખ્યાલ અસરકારક રીતે આપી શકાય છે. 2. પ્રદર્શનની સફળતાની મુખ્ય શરત એ છે કે તે પ્રેક્ષકોમાં રસ જગાડે તેવું અને સંસ્થા વિશેની જાણકારીમાં નક્કર ઉમેરો કરનારું હોવું જોઈએ. 3. શૈક્ષણિક કે સામાજિક સંસ્થાઓમાં પૂર્વ હોદ્દેદારો કે જાણીતા મહાનુભાવોની તસવીરો મૂકવી એ પણ જનસંપર્કનો જ એક પ્રકાર છે. 4. પ્રદર્શન માત્ર ટૂંકા ગાળાના અને પ્રાસંગિક જ હોઈ શકે છે. ઉપર પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?
- 'ગ્લોબલ જનવિશેષગતિશીલ જનલિડકમ નેટવર્ક' (GIJN) વિશે નીચેના વિધાનો ધ્યાન લો: 1. પ્રથમ ગ્લોબલ જનવિશેષગતિશીલ જનલિડકમ કોન્ફરન્સ 2001માં ડેનમાકના કોપનહેગનમાં યોજાયેલ હતી. તેના પછીના તપાસમાત્રક પ્રકરણોના વિશેષ સંદર્ભ - 'ગ્લોબલ જનવિશેષગતિશીલ જનલિડકમ નેટવર્ક' (GIJN) ની રચના થઈ. 2. એર યાર વર્ષ યોજાતી આ વિશેષ કોન્ફરન્સમાં 2001માં 100 હેડના પ્રકરણોમાં ભાગ લીધો હતો. ઉપર પૈકી કયું/યા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે?
- જનસંપર્ક (PR) અને અભ્યારી સંપર્ક (Press Relations) વચ્ચેના અંતર-સંબંધો અને કાર્યપદ્ધતિ વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. ધ્યાન લો કે જનસંપર્ક અને અભ્યારી સંપર્કને સ્વતંત્રજન પથ્થ્ય માને છે, પરંતુ વાસ્તવમાં અભ્યારી સંપર્ક જ્યારે જનસંપર્કની સમગ્ર પ્રક્રિયાનું એક મેક મહત્વનું અંગ છે. 2. જનસંપર્ક અધિકારીને અભ્યારીઓ વિશે સંપાદન કરવા માટે સંસ્થાની તમામ માહિતી આપવી જોઈએ, પરંતુ તેમમાં કોઈ માહિતી છાપવી તો બાબતે આગ્રહ રાખવો જોઈએ નહીં. 3. નિષ્ઠાત્મક મતે, જનસંપર્ક અધિકારી મતે અભ્યારી કામગીરીમાં સમજવાની ક્રૂક માગે છે તે તેને ઈચ્છા અભ્યારી કરવાની પ્રત્યક્સ તાલીમ જ 'જનસંબંધ' દેવી જોઈએ. 4. અભ્યારી સંપર્ક જાહેરાતી વપરાય અધિકારીઓ સંસ્થા હિત (વેચાણ કે ધ્યાન) અને અભ્યારણા હિત (સમાવરણ તથા તેને વાયકો રસ) વચ્ચે સમજાઉંકારી માગે કરવો પડે છે. ઉપર પૈકી કયા વિધાનો સાચા છે?
- ઈડા તારબેલ (Ida Tarbell) વિશે નીચેના વિધાનો ધ્યાન લો: 1. તપાસમાત્રક પ્રકરણવાન સ્થાપક ઈડા તારબેલ (Ida Tarbell) વ્યે એક ઓછીઆલ છપાવની શક્તિશાળી કામગીરિના પેડકાશ (expose) દારા આ શ્રેષ્ઠ તમેનુ પ્રથમ દગલું માન્યું હું. 2. મહિલાઓ મતે પ્રકરણવાનો એક નવો મારો પોટેલા પછી, તેમણે 1910માં પેટાનુ મેગેઝિન 'મેકલ્યુ મેગેઝિન' (McClure's Magazine) શરૂ કર્યું. ઉપર પૈકી કયું/યા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે?
- અભ્યારી સંપર્કની જાહેરાતિમા આવતા અવરોધો અને તત્રિયોની હરિયાએના સંદર્ભમાં નીચેના વિધાનો ધ્યાન લો: 1. અભ્યારણા તત્રિયો ધારીવાર હરિયાએ કરે છે કે જનસંપર્કની સમગ્ર સમાવરણ મુક્ત પ્રવાહમ અવરોધ જોઈએ કરે છે અને ખરેક સમાવરણને વિભૂત બનાવે છે. 2. ઈટલિક સંસ્થાઓ જનસંપર્કને 'વગર પૈસે થતી જાહેરાત' માનીને જગ્યા મેળવવા મોટા અભ્યારો પર ધ્યાન લાવે છે અથવા અથોગ્ય પ્રોલેબનનો આશરો લે છે. 3. જનસંપર્ક સીધી ઈટલિક કે તે જેવા સંસ્થાની વિશ્વસ્યાતા કે નવી વસ્તુના લોકિગના સમાવરણ રજનામક હોવાશી તેને અભ્યારમા સ્થાન આપવું વાયજી છે. 4. જનસંપર્ક અધિકારીને અભ્યારણા મોકલાતી સમગ્રીને વપરાય વદુ નાશત્યમક સ્વરૂપ આપવું જોઈએ જેથી તેની તરફે તે તાકોલિક પ્રશિષ્ઠ આવે. ઉપર પૈકી કયા વિધાનો સાચા છે?