જનસંપર્ક (PR) અને અભ્યારી સંપર્ક (Press Relations) વચ્ચેના અંતર-સંબંધો અને કાર્યપદ્ધતિ વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. ધ્યાન લો કે જનસંપર્ક અને અભ્યારી સંપર્કને સ્વતંત્રજન પથ્થ્ય માને છે, પરંતુ વાસ્તવમાં અભ્યારી સંપર્ક જ્યારે જનસંપર્કની સમગ્ર પ્રક્રિયાનું એક મેક મહત્વનું અંગ છે. 2. જનસંપર્ક અધિકારીને અભ્યારીઓ વિશે સંપાદન કરવા માટે સંસ્થાની તમામ માહિતી આપવી જોઈએ, પરંતુ તેમમાં કોઈ માહિતી છાપવી તો બાબતે આગ્રહ રાખવો જોઈએ નહીં. 3. નિષ્ઠાત્મક મતે, જનસંપર્ક અધિકારી મતે અભ્યારી કામગીરીમાં સમજવાની ક્રૂક માગે છે તે તેને ઈચ્છા અભ્યારી કરવાની પ્રત્યક્સ તાલીમ જ 'જનસંબંધ' દેવી જોઈએ. 4. અભ્યારી સંપર્ક જાહેરાતી વપરાય અધિકારીઓ સંસ્થા હિત (વેચાણ કે ધ્યાન) અને અભ્યારણા હિત (સમાવરણ તથા તેને વાયકો રસ) વચ્ચે સમજાઉંકારી માગે કરવો પડે છે. ઉપર પૈકી કયા વિધાનો સાચા છે?
Asked in GPSC Deputy Director of Information, Class-1 and Assistant Director of Information (Journalism), Class-2 2026
Show answer
Answer: C. ફક્ત 1, 3 અને 4
More GPSC Prelims previous year questions questions
- ઈડા તારબેલ (Ida Tarbell) વિશે નીચેના વિધાનો ધ્યાન લો: 1. તપાસમાત્રક પ્રકરણવાન સ્થાપક ઈડા તારબેલ (Ida Tarbell) વ્યે એક ઓછીઆલ છપાવની શક્તિશાળી કામગીરિના પેડકાશ (expose) દારા આ શ્રેષ્ઠ તમેનુ પ્રથમ દગલું માન્યું હું. 2. મહિલાઓ મતે પ્રકરણવાનો એક નવો મારો પોટેલા પછી, તેમણે 1910માં પેટાનુ મેગેઝિન 'મેકલ્યુ મેગેઝિન' (McClure's Magazine) શરૂ કર્યું. ઉપર પૈકી કયું/યા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે?
- અભ્યારી સંપર્કની જાહેરાતિમા આવતા અવરોધો અને તત્રિયોની હરિયાએના સંદર્ભમાં નીચેના વિધાનો ધ્યાન લો: 1. અભ્યારણા તત્રિયો ધારીવાર હરિયાએ કરે છે કે જનસંપર્કની સમગ્ર સમાવરણ મુક્ત પ્રવાહમ અવરોધ જોઈએ કરે છે અને ખરેક સમાવરણને વિભૂત બનાવે છે. 2. ઈટલિક સંસ્થાઓ જનસંપર્કને 'વગર પૈસે થતી જાહેરાત' માનીને જગ્યા મેળવવા મોટા અભ્યારો પર ધ્યાન લાવે છે અથવા અથોગ્ય પ્રોલેબનનો આશરો લે છે. 3. જનસંપર્ક સીધી ઈટલિક કે તે જેવા સંસ્થાની વિશ્વસ્યાતા કે નવી વસ્તુના લોકિગના સમાવરણ રજનામક હોવાશી તેને અભ્યારમા સ્થાન આપવું વાયજી છે. 4. જનસંપર્ક અધિકારીને અભ્યારણા મોકલાતી સમગ્રીને વપરાય વદુ નાશત્યમક સ્વરૂપ આપવું જોઈએ જેથી તેની તરફે તે તાકોલિક પ્રશિષ્ઠ આવે. ઉપર પૈકી કયા વિધાનો સાચા છે?
- ભારતીય બંધારણના પ્રકરણવત વિશે નીચેના વિધાનો ધ્યાન લો: 1. ભારતીય બંધારણના પ્રકરણવત અથવા પ્રેસની સ્વતંત્રતા મતે કોઈ અલગ કે સ્વતંત્ર કલમ નથી. 2. પ્રથમ બંધારણીય સુધારાયે સરકારને જાહેર વ્યવસ્થામાં પડેલ પડિયાશણી, વિદેશી શક્તિઓ સામેના સંભવના નુકસાન પહોંચાડતી, ગુના કરવા મતે લોકીને ઠેકરતી સમગ્રિના પ્રકાશન પર પ્રતિબંધ મુકવાની મંજૂરી આપી હશે. ઉપર પૈકી કયું/યા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે?
- માહિતી અધિકાર અધિનિયમ, 2005 વિશે નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. માહિતી અધિકાર અધિનિયમ, 2005 ની કોઈ ચોક્કસ વ્યાખ્યા નથી, છતાં તેના પર વ્યાપકપણે ચાર સ્તંભો છે: પારદર્શિતા, જવાબદારી, ભાગીદારી અને કાયદેસરતા/પ્રતિભાવ, જે સુશાસનના કેન્દ્રસ્થાને છે. 2. માહિતી અધિકાર અધિનિયમ, 2005ની જોગવાઈઓ હેઠળ કોઈ વ્યક્તિ કે સંસ્થા ગમે તેટલા પ્રશ્નો પૂછી શકે છે. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- ભારતના સર્વાંગી વિકાસ માટે સમૂહ માધ્યમોના ઉપયોગ અંગે કયાં સૂચનો યોગ્ય છે? 1. નાગરિકોમાં વિકાસ પ્રક્રિયામાં સામેલગીરીની ભાવના કેળવવી. 2. રેડિયો સ્ટેશન, ટીવી ટ્રાન્સમીટર અને અખબારો જેવી સંચાર માળખાગત સુવિધાઓનો વિસ્તાર કરવો. 3. ભૌતિક વિકાસની સાથે આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યોની જાળવણી કરવી. નીચેનામાંથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો:
- માહિતી અધિકાર અધિનિયમ, 2005 વિશે નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. માહિતી અધિકાર કાયદાએ ભારતમાં પત્રકારત્વના દ્રષ્ટિકોણમાં નાટ્યાત્મક પરિવર્તન લાવ્યું છે. તેણે સ્રોતો પર આધાર રાખવાને બદલે વહીવટી ખામીઓને ઉજાગર કરવા માટે અધિકૃત માહિતી મેળવવાનો એક નવો માર્ગ ખોલ્યો છે. 2. આરટીઆઈ કાયદો નાગરિકોને ફક્ત માહિતીનો અધિકાર આપતો નથી; તે જાહેર જાગૃતિને પણ મહત્વ આપે છે. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- માહિતી અધિકાર અધિનિયમ, 2005 વિશે નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. માહિતી અધિકાર (RTI) કાયદાના મૂળ ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 19માં રહેલા છે, જે વાણી અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાના મૂળભૂત અધિકારની ખાતરી આપે છે. તેમ છતાં ભારતને વસાહતી કાળના (બ્રિટિશ સમયના) 'ઓફિશિયલ સિક્રેટ્સ એક્ટ' (સત્તાવાર રહસ્યોનો કાયદો) માંથી 'માહિતી અધિકાર અધિનિયમ-૨૦૦૫' સુધી પહોંચતા એંસી વર્ષ જેટલો સમય લાગ્યો 2. માહિતી અધિકાર અને પ્રાઇવસીના અધિકારો વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે જાહેર હિત (Public Interest) એ એક માપદંડ છે. જો વ્યાપક જાહેર હિત રહેલું હોય, તો મુખ્ય માહિતી કમિશનર વ્યક્તિગત પ્રકારની માહિતી પણ પૂરી પાડી શકે છે ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- સમાચારપત્રની વિશેષતાઓના સંદર્ભમાં નીચેનાં વિધાનો તપાસો: 1. સમાચારપત્ર માટેની પાયાની શરતોમાં સામયિકતા (Periodicity) અને માહિતીનો સમાવેશ થાય છે. 2. સાચું સમાચારપત્ર અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછું બે વાર પ્રકાશિત થવું અનિવાર્ય છે. 3. તે કોઈ ચોક્કસ વર્ગ કે રુચિ પૂરતું મર્યાદિત ન હોતા, કિંમત ચૂકવનાર તમામ જનતા માટે સુલભ હોવું જોઈએ. 4. હસ્તલિખિત પત્રોથી અલગ, તેનું યાંત્રિક માધ્યમ દ્વારા મુદ્રણ થવું એ તેની પાયાની વિશેષતા છે. ઉપર પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?