આધુનિક મલ્ટીમીડિયા રિપોર્ટિંગમાં સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ અને તેની ભૂમિકા વિશે નીચેનાં વિધાનો તપાસો: 1. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પત્રકારોને બ્રેકિંગ ન્યૂઝ દરમિયાન ટૂંકા લખાણ, ફોટા અને વીડિયો દ્વારા 'રિયલ-ટાઇમ અપડેટ્સ' આપવાની સુવિધા પૂરી પાડે છે. 2. ઇન્સ્ટાગ્રામ સ્ટોરીઝ (Instagram Stories) એ વીડિયો ક્લિપ્સ, ટેક્સ્ટ ઓવરલે અને ઇમેજ સ્લાઇડશોના મિશ્રણ દ્વારા ગતિશીલ સમાચાર અહેવાલ બનાવવાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. 3. સોશિયલ મીડિયા પત્રકારોને 'કાઉડસોર્સિંગ' (Crowdsourcing) માં મદદ કરે છે, જેના દ્વારા તેઓ પ્રત્યક્ષદર્શીઓ પાસેથી માહિતી અને સ્થાનિક આંતરદ્રષ્ટિ મેળવી શકે છે. 4. પત્રકારો સોશિયલ મીડિયા પર મળેલી માહિતીની સત્યતા તપાસવા માટે 'Google Reverse Image Search' જેવા સાધનોનો ઉપયોગ કરે છે. ઉપર પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?
Asked in GPSC Deputy Director of Information, Class-1 and Assistant Director of Information (Journalism), Class-2 2026
Show answer
Answer: D. 1, 2, 3 અને 4
This previous-year question came without the commission's answer key; the answer was checked by AI. Always confirm with the official key.
More GPSC Prelims previous year questions questions
- ભારતમાં ખુબી પ્રકાશન વિશે નીચેનામાં વિધાનો કયા છે: 1. ખુબી પ્રથુ પ્રથમ બ્રિટિશ પ્રકાશન 1906માં પ્રકાશિત થયું છે. 2. ખુબી પ્રથુ પ્રથમ હિન્દી જર્નલ 'ખુબી સુધાર' હું, જ 1914માં પ્રકાશિત થયું છે. ઉપર પેથી કયું/યા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે?
- પ્રકાશકમાં સારા અવાજ (વોઇસ) માટે કયા બાબતો જરૂરી છે? 1. અવાજની સ્પષ્ટતા માટે મુખની પસંદગી મહત્વની છે, જેમ કે ઉભય મુલાકાત (ઇન્ટરવ્યુ) માટે ચેલર પર લગાવી શકાય તેવા નાના મુખડ વપરા સારા ગાયા છે. 2. સ્પેશિયલ માર્ક (ડાયરેક્શનલ માર્ક) નો મુખ્ય હેતુ આસપાસનો બધો જ વદરાણો અવાજ રોકી કરવાનો હોય છે. 3. રેકોર્ડિંગ શરૂ કરતા પહેલા અવાજનું સ્ટર ટપાસવું જરૂરી છે, જેથી અવાજ બહુ મોટો કે બહુ ધીમો ન રહે જાય. 4. રેકોર્ડિંગ શરૂ ગયા પછી ડ્રોઇસ્કટર પ્રોગ્રામની મધ્યમાં અવાજમાં રહેલો નકામો ધ્વનત દૂર કરી શકાય છે અને અવાજને વપર યોગ્ય બનાવી શકાય છે. ઉપર પેથી કયા વિધાનો સાચા છે?
- નીચેના વિધાનો ધ્યાન લો: 1. સોશિયલ મીડિયાની કામગીરી માટે વહેલતી માલજુ કંટ્રીય ગુણ મનુષ્યમાં ધરા પૂર્વ પદવાયમાન આવે છે, જ તેના સંકલન માટે નિયમો અને નિયમોનો પાળ કરવો છે. 2. માહિતી અને પ્રસારણ મનુષ્ય અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન અને માહિતી ટેક્નોલોજી મનુષ્ય સોશિયલ મીડિયા કામગીરીનું સંકલન કરે છે. તેથી તેના સંકલન માટે કાર્યરત અને કાયમી માર્ગદર્શિકા બનાવે છે. ઉપર પેથી કયું/યા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે?
- જાહેરાત (Advertising) અને જનસંપર્ક (Public Relations) વચ્ચેના તફાવત વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. જાહેરાત વ્યક્તિ અને મુખ્યમંત્રી છે જોના માટે સીધું જ નાણાકીય યુદ્ધવું (Paid) કરવાયું આવે છે, જ્યારે જનસંપર્ક માટે સમાન્ય રીતે સીધું યુદ્ધવું કરવાયું આવતું નથી. 2. જાહેરાત હંમેશા પ્રત્યક્ષ અને સ્પષ્ટ હોય છે, જોને જોતા જ લોકી તરત સમજ જાય છે કે આ દીની જાહેરાત છે અને તે કરી રહ્યું છે. 3. જનસંપર્ક (PR) વ્યક્તિ અને યાત્રાનું અને પરોક્ષ (Indirect) પ્રકિયા છે, જેમ લોકી તરત જ સમજ શકતા નથી કે આ જનસંપર્ક કરી રહ્યું છે. 4. જાહેરાત અને જનસંપર્ક વ્યક્તિ રેડિયો કે ટેલિવિઝનની જેમ 'સમૂહ માધ્યમો' (Mass Media) છે, નહીં કે ગાથકી સુધી પહોંચવા માટે તકનીકી. ઉપર પેથી કયા વિધાનો સાચા છે?
- નીચેના વિધાનો ધ્યાન લો: 1. સોશિયલ મીડિયાનું કાર્ય માહિતી ટેક્નોલોજી (મધ્યસ્થી માર્ગદર્શિકા અને ડિજિટલ મીડિયા એથિક્સ કોડ) નિયમો, 2025 દ્વારા પૂરા પદવાયમાન આવેલ માધ્યમ દ્વારા સંચાલિત થાય છે. 2. માહિતી ટેક્નોલોજી એક્ટ, 2000, સાયબર પ્રવૃત્તિ, ટેલિકોમ્યુનિકેશન વાલિશ્ય અને ડિજિટલ હસ્તાક્ષરી સહિત વ્યવહાર કરવા માટે એક મુખ્ય માલજુ છે. ઉપર પેથી કયું/યા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે?
- અભ્યારો અને પ્રકાશી માટે અક્ષલીલતા (Obscenity) તથા સામાનિક મુખ્યના જાહેરની અંગીના નિયમો વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. અભ્યારોની છાપણી કીછ તસવીર અક્ષલીલ છે કે નહીં, તે નક્કી કરવા માટે તે ફક્ત પિસા કમાવવાના હેતુથી છાપવામાં આવી છે કે સમાજ સુધારાયા કે કલાના હેતુશી, તે તપાસવું જરૂરી છે. 2. કલાકારોને પોતાની કલા રજૂ કરવાની આઝાદી છે, પરંતુ અભ્યારોના પાણા વેચાણ માટે બિઝનસ કલાના પ્રદર્શન માટે હંમેશા યોગ્ય જગ્યા ગોઠવાય નહીં. 3. વિડિઓક્રાશ અને ટેલિવિઝનના કારણે મીડિયાના સામાનિક મુખ્ય બાજુ પર રાખીને ગમે તે પ્રકરણી સમાગમ પિરસવાનું સંપૂર્ણ હક મળે છે. 4. અભ્યારોની વાચકના અંગત પ્રકિરણ જેવા અપાતી કોલમ (Columns) અને સીરિયલ ને લઆવી જોઈએ કે જેઈર નેટિકાનું અપમાન કરે અથવા સમાજ પર બરાબર અસર પાડે. ઉપર પેથી કયા વિધાનો સાચા છે?
- નીચેનાં વિધાનો ધ્યાને લો: 1. સમાચાર સામગ્રી ધરાવતા મુદ્રિત પ્રકાશનોની નોંધણી પ્રેસ રજિસ્ટ્રાર જનરલ ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા કરવામાં આવે છે. તે વાર્ષિક ધોરણે તેમના circulationની પણ દેખરેખ રાખે છે. 2. પ્રેસ કાઉન્સિલ ઓફ ઈન્ડિયાને સમાચાર સામગ્રી ધરાવતા અખબારો અને સામયિકોની નોંધણી કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે. ઉપર પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
- કોમી રમખાણો અથવા સામાજિક વિવાદોના કવરેજ દરમિયાન અખબારો અને પત્રકારોએ પાળવાની સાવચેતીઓ વિશે નીચેનાં વિધાનો તપાસો: 1. ઘટનાનું રિપોર્ટિંગ એવી રીતે કરવું જોઈએ કે જેથી કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવતી સરકારી મશીનરીમાં લોકોનો વિશ્વાસ ઓછો ન થાય. 2. ભડકાવનારા હેડલાઇન્સ (Provocative headlines) ટાળવા જોઈએ અને સમાચાર ફક્ત સાબિત થયેલા તથ્યોના આધારે જ આપવા જોઈએ. 3. પત્રકારોનું લખાણ ફક્ત તેમની અંગત લાગણીઓનું પ્રતિબિંબ નથી, પરંતુ તે સમાજની લાગણીઓને ઘડવાનું કામ કરે છે, તેથી તેમણે સંયમ જાળવવો અનિવાર્ય છે. ઉપર પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?